Ograniczanie marnowania paszy i siana u koni

Pytanie:

Mój koń przy każdym posiłku wyrzuca sporo paszy z wiadra. Stara się ją zjeść z ziemi, ale martwię się, że może nie zjadać wszystkich dodatków lub nie dostarcza sobie wszystkich potrzebnych składników odżywczych. Lubi też rozrzucać siano po całym boksie. Czy to może wpływać na jego zdrowie? Czy da się temu jakoś zapobiec?

Odpowiedź:
Będąc właścicielem konia, warto nauczyć się obserwować jego zachowania i rozpoznawać, w których aspektach naszego zarządzania można coś poprawić. To świetny sposób na stałe podnoszenie dobrostanu koni. Gdy pojawiają się problemy z pobieraniem paszy, pierwszym krokiem powinna być konsultacja z weterynarzem, aby wykluczyć problemy stomatologiczne lub inne schorzenia. Twój koń może również cierpieć na niedobory żywieniowe, jeśli nie zjada całej porcji paszy, a to może negatywnie wpłynąć na jego zdrowie.

Niedobory żywieniowe w diecie koni

Często inwestujemy sporo czasu i pieniędzy w zaplanowanie zbilansowanej diety oraz zakup wysokiej jakości pasz i suplementów, dlatego ważne jest, aby koń regularnie zjadał całą dzienną porcję. Niezależnie od tego, czy podajemy zbilansowaną paszę uzupełniającą (tzw. „ration balancer”), czy paszę energetyczną dla koni sportowych, produkty te zostały opracowane tak, by pokrywały potrzeby żywieniowe konia w określonych ilościach. Jeśli koń regularnie nie zjada całej dawki, może dojść do niedoborów składników odżywczych.

Naturalne zachowania koni przy żerowaniu

Obserwując nietypowe zachowanie u konia, warto spojrzeć na nie przez pryzmat jego naturalnych instynktów. Konie są selektywnymi roślinożercami, co oznacza, że lubią wybierać, co zjedzą — sortują paszę i siano. W przypadku pasz treściwych i suplementów to zachowanie jest często ograniczane poprzez formy przetworzenia takie jak granulacja, ekstruzja, a także moczenie lub mieszanie paszy.

Ograniczenie rozrzucania siana przez konia jest większym wyzwaniem. Jednym z problemów jest to, że jeśli koń rozrzuca siano po boksie, a następnie na nie się załatwia, nie będzie chciał go zjeść. Może to prowadzić do zbyt małego poboru włókna, co zwiększa ryzyko wystąpienia wrzodów żołądka. Nuda lub stres również mogą być przyczyną rozrzucania paszy — w takich przypadkach pomocne bywają różne formy urozmaicenia środowiska, np. karmienie z ograniczonym dostępem (slow feeding), które zmniejsza nudę i rozrzucanie paszy w czasie pobytu w boksie.

W Twoim pytaniu wspomniałeś, że koń jest karmiony w boksie. Jeśli jednak podobne zachowanie miałoby miejsce na padoku, istnieje ryzyko, że koń będzie pobierał piasek lub ziemię wraz z paszą. Może to zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia problemów trawiennych, takich jak kolka.

Jak ograniczyć marnowanie paszy przez konia

Warto pamiętać, że każdy koń jest inny — to, co działa u jednego, niekoniecznie sprawdzi się u drugiego. Jeśli Twój koń regularnie rozrzuca paszę, warto wypróbować różne typy wiader lub pojemników do karmienia.

Jeśli koń rozsypuje paszę z wiadra zamontowanego na ścianie, spróbuj podawać mu ją w dużej misie na ziemi, co może ograniczyć rozrzucanie. Dostępne są także specjalne torby na paszę (grain bags), które koń zakłada na czas karmienia — skutecznie zapobiegają one marnowaniu paszy.

Podobne rozwiązania można zastosować do siana. Producenci oferują różnego rodzaju paśniki, które pomagają ograniczyć marnowanie siana, utrzymując je w jednym miejscu — np. siatki na siano, piłki z otworami czy specjalne karmidła.

Podsumowanie

Jeśli Twój koń regularnie nie kończy swojej paszy, warto skonsultować się z dietetykiem koni, który pomoże opracować plan żywienia uwzględniający mniejsze posiłki lub inne produkty, by zaspokoić wszystkie potrzeby żywieniowe zwierzęcia.

Ogólnie rzecz biorąc, rozrzucanie paszy i siana w boksie nie jest korzystne, ponieważ zależy nam na tym, aby konie regularnie otrzymywały zbilansowane dawki pokarmu. Jeśli weterynarz wykluczył problemy z zębami lub inne kwestie zdrowotne, warto eksperymentować z różnymi typami pojemników na paszę i paśników, aby ograniczyć marnowanie. Rozważ także wzbogacenie środowiska konia, np. przez zastosowanie karmników z ograniczonym dostępem lub zabawek — to może pomóc rozwiązać część problemów.

Autor:
Madeline Boast, MSc
Madeline Boast ukończyła studia magisterskie z zakresu żywienia koni na Uniwersytecie w Guelph. Prowadzi niezależną firmę Balanced Bay zajmującą się żywieniem koni. Współpracowała z wieloma końmi – od miniaturowych kuców po konie wyścigowe. Tworzy indywidualne, zbilansowane plany żywieniowe, które wspierają zdrowie koni, zarówno pod kątem osiągania optymalnych wyników, jak i rozwiązywania złożonych problemów dietetycznych.