Jak zmieniają się potrzeby żywieniowe mojej klaczy hodowlanej przed i po wyźrebieniu?

Klacze hodowlane powinny być w późniejszej fazie ciąży bardziej wysportowane, aby ich organizm miał zapas tłuszczu potrzebny do zaspokojenia zapotrzebowania energetycznego podczas laktacji.

P: Moja klacz ma się źrebić w kwietniu. Weterynarz twierdzi, że obecnie ma dobrą wagę, ale martwię się, że może schudnąć w miarę zbliżania się porodu i po rozpoczęciu laktacji. Jak zmienią się jej potrzeby żywieniowe tuż przed i po wyźrebieniu? Jak mogę upewnić się, że jej dieta dostarcza wystarczającej ilości energii?

O: To bardzo dobre pytanie, ponieważ potrzeby żywieniowe klaczy hodowlanej zmieniają się w miarę postępu ciąży i laktacji.

Choć weterynarz stwierdził, że Twoja klacz ma odpowiednią wagę, warto również znać jej wskaźnik kondycji ciała (BCS). W ostatnim trymestrze ciąży powinien on wynosić od 5 do 6 w skali Henneke (gdzie 1 to skrajnie wychudzona, a 9 to otyła). Klacz hodowlana powinna mieć nieco wyższą kondycję ciała w tym okresie, ponieważ zapasy tłuszczu mogą stanowić rezerwę energetyczną podczas wymagającego okresu laktacji. Sama dobra kondycja ciała nie gwarantuje jednak prawidłowego rozwoju płodu – kluczowe są także odpowiednie ilości białka, minerałów i witamin, które zapewnią zdrowy start dla źrebaka.

Wymagania żywieniowe klaczy w drugim i trzecim trymestrze

Niektóre potrzeby żywieniowe klaczy zaczynają się stopniowo zwiększać już w drugim trymestrze, około piątego miesiąca ciąży. Jednak to trzeci trymestr, począwszy od ósmego miesiąca, jest okresem gwałtownego rozwoju płodu – zwiększa on swoją masę i rozmiary. W ostatnich trzech miesiącach ciąży źrebię przybiera na wadze około 0,5 kg dziennie i osiąga około 60% swojej docelowej wysokości przy urodzeniu.

Dieta klaczy powinna dostarczać jej odpowiednich składników odżywczych, ponieważ w przeciwnym razie jej organizm będzie wykorzystywał własne rezerwy, aby zaspokoić potrzeby rozwijającego się źrebaka. Szczególnie istotne jest zwiększone zapotrzebowanie na energię, białko i mikroelementy – zwłaszcza wapń, fosfor i miedź, które wspierają rozwój płodu i zapewniają prawidłową produkcję mleka po porodzie.

Warto pamiętać, że klacze w późnej ciąży nie zwiększają dobrowolnego pobrania paszy, aby dostosować się do wyższych potrzeb żywieniowych, dlatego samo zwiększenie ilości paszy objętościowej nie jest wystarczającym rozwiązaniem.

Żywienie klaczy w końcowym okresie ciąży

Podstawą diety klaczy powinno być wysokiej jakości siano lub pastwisko, ale nawet najlepsze pasze objętościowe nie dostarczają wystarczającej ilości białka, witamin i minerałów, które są kluczowe w końcowym okresie ciąży.

Na przykład lucerna, choć bogata w białko, nie zawsze jest dobrze trawiona w jelicie cienkim, co może prowadzić do niedoboru aminokwasów. Dlatego warto uzupełnić dietę klaczy specjalistyczną paszą treściwą przeznaczoną dla klaczy hodowlanych.

• Jeśli Twoja klacz łatwo utrzymuje wagę, odpowiednim rozwiązaniem może być balancer paszowy, który dostarczy niezbędnych składników odżywczych bez nadmiernej ilości kalorii.
• Jeśli klacz potrzebuje dodatkowej energii, należy podawać pełnoporcjową paszę dla klaczy hodowlanych, zgodnie z zaleceniami producenta.

Żywienie klaczy w okresie laktacji

Po wyźrebieniu zapotrzebowanie klaczy na energię, białko, minerały i witaminy znacząco wzrasta. Na przykład jej potrzeby energetyczne podwajają się w porównaniu do okresu spoczynkowego.

W przeciwieństwie do klaczy w późnej ciąży, klacze karmiące mają większy apetyt i mogą spożywać nawet 3% masy ciała w suchej masie paszy. Co najmniej połowę tej ilości powinny stanowić pasze objętościowe, takie jak dobrej jakości siano lub pastwisko.

Nie wszystkie klacze są jednak takie same – potrzeby żywieniowe różnią się w zależności od:

• Jakości siana lub pastwiska,
• Ilości produkowanego mleka (klacze intensywnie karmiące mają większe zapotrzebowanie),
• Indywidualnej kondycji klaczy (łatwo lub trudno utrzymująca wagę).

Większość klaczy karmiących nie jest w stanie pokryć swoich potrzeb energetycznych wyłącznie z paszy objętościowej. Dlatego zaleca się stosowanie koncentratów przeznaczonych dla klaczy hodowlanych, które wspierają produkcję mleka, dostarczają niezbędnych składników dla źrebaka oraz pomagają utrzymać kondycję klaczy.

Ważne jest, aby stopniowo zwiększać ilość paszy – pełną dawkę należy wprowadzać przez 7–10 dni, aby uniknąć problemów trawiennych.

Kluczowe wnioski

🔹 Zdrowy rozwój źrebięcia zaczyna się od prawidłowego żywienia klaczy.
🔹 Ocena kondycji ciała (BCS) pomaga określić, czy dieta klaczy jest odpowiednia.
🔹 W ostatnim trymestrze zapotrzebowanie na energię, białko i minerały wzrasta, a klacz nie zawsze spożywa więcej paszy.
🔹 Po porodzie potrzeby żywieniowe klaczy dramatycznie rosną, zwłaszcza jeśli intensywnie karmi źrebaka.
🔹 Odpowiednia pasza treściwa dostosowana do etapu ciąży lub laktacji jest kluczowa dla zdrowia zarówno klaczy, jak i źrebaka.

Dostosowanie diety Twojej klaczy na każdym etapie ciąży i laktacji pozwoli zapewnić jej zdrowie oraz prawidłowy rozwój źrebaka.