Dowiedz się, które konie i kuce mają wyższe genetyczne ryzyko EMS i jak je odpowiednio zarządzać

Wiele obliczy zespołu metabolicznego u koni

Dowiedz się, które konie i kuce mają wyższe genetyczne ryzyko EMS i jak nim odpowiednio zarządzać.

Kuce z grubą szyją i miejscowym otłuszczeniem u nasady ogona są typowym przykładem EMS. Obecne szacunki sugerują, że 22-27% kuców ma hiperinsulinemię.

Czym naprawdę jest EMS i ID?

Zespół metaboliczny u koni (EMS) nie jest jednolitą chorobą, jak wskazują najnowsze wytyczne Equine Endocrinology Group oraz autorzy oświadczenia konsensusowego ECEIM. EMS to raczej zbór czynników ryzyka dla endokrynopatycznego ochwatu – głównej przyczyny ochwatu u koni wywołanego hiperinsulinemią (podwyższonym poziomem insuliny we krwi). Najbardziej charakterystyczną cechą EMS jest zaburzenie regulacji insuliny (ID), które można stosunkowo łatwo zmierzyć. Kolejnym częstym objawem jest zwiększona ilość tkanki tłuszczowej rozmieszczonej na całym ciele lub w określonych miejscach.

"EMS wynika z interakcji czynników genetycznych i środowiskowych, a ryzyko ochwatu u danego zwierzęcia zależy od łącznego wpływu tych czynników" – stwierdza Equine Endocrinology Group w swoich wytycznych.

Oznacza to, że konie o wysokim genetycznym ryzyku mogą rozwinąć EMS nawet przy minimalnym wpływie czynników środowiskowych (np. diety). Z kolei konie o niższym ryzyku genetycznym mogą zachorować na EMS, gdy są narażone na niewłaściwe warunki, takie jak dieta bogata w niestrukturalne węglowodany (NSC - skrobia i cukry proste).

W tym artykule opiszemy konie i kuce o wyższym genetycznym ryzyku EMS, a także przykłady innych zwierząt o niższym ryzyku, które również mogą skorzystać z testów na EMS (ID).

Klasyczny obraz EMS: otyłe kuce

Najbardziej rozpoznawalnym obrazem EMS są zwierzęta z nadmiarem tkanki tłuszczowej w okolicy nasady ogona oraz "grzebieniowatą" szyją, zwłaszcza kuce. Obecne szacunki wskazują, że 22-27% kuców wykazuje hiperinsulinemię.

"Jeśli istniałby plakatowy przykład EMS, byłyby nim otyłe kuce" – mówi Teresa Burns, profesor medycyny wewnętrznej koni na Uniwersytecie Stanowym Ohio.

Nie tylko ogólna otyłość, ale również miejscowe nagromadzenie tkanki tłuszczowej powinno być sygnałem ostrzegawczym. Badania wykazały, że tkanka tłuszczowa w okolicy więzadła karkowego i nasady ogona jest silnym wskaźnikiem ryzyka EMS.

Rasy "odporne" na zaburzenia insulinowe

Każdy koń może zachorować na EMS, jeśli osiągnie nadwagę, jednak niektóre rasy wykazują większą "odporność". Do mniej podatnych na ID należą: folbluty, kłusaki amerykańskie oraz konie rasy quarter horse. Niemniej jednak, nawet u tych ras można zaobserwować EMS, jeśli dieta i zarządzanie są niewłaściwe.

Badania nad genetycznymi czynnikami ochronnymi są w toku. Naukowcy badają, jak dieta i środowisko mogą wpływać na ekspresję genów związanych z ID i EMS.

Sportowe konie też mogą mieć ID/EMS

Nie tylko otyłe konie są narażone na EMS – nawet sportowe konie mogą wykazywać zaburzenia insulinowe. W badaniach z 2023 roku wykazano, że wiele kuców startujących w elitarnych zawodach hunter jest otyłych, ponieważ w tych konkurencjach sędziowie preferują konie o wyższej masie ciała. Nadwaga może być czynnikiem wpływającym na wyniki w zawodach, ale jednocześnie zwiększa ryzyko EMS.

Sportowe konie mają jednak jedną przewagę – aktywność fizyczna poprawia regulację insuliny. Dlatego kuce, które są rzadziej trenowane (np. szetlandy), są bardziej narażone na EMS niż konie intensywnie trenowane.

Kontrola hiperinsulinemii

Po zdiagnozowaniu EMS/ID głównym celem leczenia jest szybkie obniżenie poziomu insuliny, aby zapobiec ochwatowi. Podstawowym krokiem jest dieta:

• Ograniczenie pastwiskowania i eliminacja smakołyków oraz pasz treściwych.

• Podawanie jedynie siana o niskiej zawartości węglowodanów niestrukturalnych (poniżej 12%).

• Stosowanie zbilansowanych dodatków paszowych o niskiej zawartości cukru.

• Wprowadzenie programu ćwiczeń, jeśli ochwat na to pozwala.

W przypadkach opornych na dietę i ruch lub przy ciężkim ochwacie weterynarze mogą sięgnąć po leki, takie jak metformina, lewotyroksyna czy inhibitory SGLT2.

Podsumowanie

Tkanka tłuszczowa jest kluczowym wskaźnikiem EMS. Ponieważ wiele kuców i koni jest otyłych, EMS powinien być brany pod uwagę u każdego zwierzęcia z nadwagą, zwłaszcza u ras wysokiego ryzyka. Jednak EMS może występować także u ras mniej podatnych oraz u koni sportowych. Regularne testowanie poziomu insuliny może pomóc we wczesnym wykryciu EMS i zapobieganiu poważnym konsekwencjom zdrowotnym.

Źródło: https://thehorse.com/1125942/the-many-faces-of-equine-metabolic-syndrome/