Badacze ustalili, że uzupełnienie diety konia o białko w krótkim, ale bezpiecznym czasie po wysiłku może skuteczniej wspomagać budowę masy mięśniowej niż podanie tego samego suplementu podczas standardowych posiłków.
Zdaniem dr Patty Graham-Thiers, profesor i kierownik programu nauk o koniach na Uniwersytecie Emory & Henry w stanie Wirginia (USA), podanie bogatego w białko „przekąsku” od razu po tym, jak koń zakończy pracę i jego organizm wróci do stanu spoczynku, może dostarczyć kluczowych aminokwasów do krwi dokładnie wtedy, gdy mięśnie najbardziej ich potrzebują – do regeneracji i naprawy mikrouszkodzeń.
W poprzednich badaniach Graham-Thiers i jej współpracownicy zauważyli, że suplementacja diety młodych oraz starszych koni aminokwasami przyczynia się do poprawy ich masy mięśniowej – co ma znaczenie, ponieważ wraz z wiekiem konie naturalnie tracą tkankę mięśniową. To skłoniło ją do postawienia pytania, czy suplementy mogłyby działać jeszcze skuteczniej, gdyby podać je dokładnie wtedy, gdy organizm najbardziej ich potrzebuje – czyli zaraz po wysiłku.
„U ludzi powszechne jest spożywanie białka po treningu, aby wspomóc odbudowę i rozwój masy mięśniowej, szczególnie u kulturystów” – wyjaśniła. – „Pomyślałam więc, co by było, gdyby aminokwasy podać koniom po ćwiczeniach, kiedy organizm jest w fazie regeneracji i potrzebuje ich do naprawy lub budowy mięśni?”
Podawanie suplementu wysokobiałkowego po wysiłku u koni
Aby to sprawdzić, Graham-Thiers wraz z Kristen Bowen, asystentką badań w zakresie żywienia i treningu koni, przeprowadziły badanie z udziałem ośmiu zdrowych dorosłych koni użytkowanych w szkole jazdy. Konie wykonywały lekką lub umiarkowaną pracę utrzymującą kondycję przez 1–2 godziny dziennie, 5 dni w tygodniu, przez 12 tygodni.
Wszystkie konie otrzymywały rano i wieczorem posiłki składające się z siana łąkowego, paszy treściwej (granulat zbożowy o strukturze teksturowanej) oraz kukurydzy. Dodatkowo podawano im codziennie granulat wysokobiałkowy zawierający 32% białka ogólnego (crude protein).
Wyjaśnienie: Crude protein – termin używany w żywieniu zwierząt, oznacza ogólną zawartość białka w paszy, wyliczaną na podstawie zawartości azotu. W Polsce spotykany głównie w analizach wartości pasz przemysłowych.
Połowie koni podawano suplement białkowy w dwóch częściach – razem z porannym i wieczornym posiłkiem. Pozostałe konie otrzymywały ten suplement około 20 minut po zakończeniu treningu – czyli wtedy, gdy ich tętno, oddech i temperatura ciała powróciły do normy. W dni bez treningu suplement podawano tym koniom jako osobną przekąskę w porze obiadowej.
Zespół badawczy zbierał mocz i kał każdego konia przez 4 dni przed i po zakończeniu 12-tygodniowego eksperymentu. Dodatkowo, na początku i na końcu badania pobierano próbki krwi – bezpośrednio po wysiłku oraz po 1 i 3 godzinach.

Lucerna Granulowana Horse&Nature: Dodaj do koszyka!
Wysoka wartość odżywcza: Idealna dla koni sportowych, rekreacyjnych oraz klaczy karmiących i źrebiąt.
Bogactwo białka i włókna: Doskonałe wsparcie dla budowy mięśni i zdrowego układu pokarmowego Twojego konia.
Naturalne źródło wapnia: Pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i stawów.
Wpływ czasu podania suplementu na stan mięśni
Na podstawie próbek moczu i kału naukowcy obliczali bilans azotu – czyli różnicę między ilością azotu pobranego z pożywieniem a wydalonego. Z kolei krew analizowano pod kątem stężenia aminokwasów, albuminy, mocznika osocza (PUN), kinazy kreatynowej (CK) i kreatyniny.
Wyjaśnienia:
-
Albumina – białko osocza krwi, odpowiadające za transport różnych substancji i utrzymanie ciśnienia osmotycznego.
-
PUN (Plasma Urea Nitrogen) – poziom azotu w moczniku w osoczu, pośrednio wskazuje na metabolizm białek.
-
CK (creatine kinase) – enzym, którego wzrost we krwi oznacza uszkodzenie mięśni.
-
Kreatynina – produkt przemiany materii, wskaźnik funkcji mięśni i nerek; wyższy poziom wskazuje na większą masę mięśniową.
Wyniki wykazały, że konie otrzymujące suplement podczas posiłków miały wyższe stężenie aminokwasów w osoczu niż te, które otrzymywały go po wysiłku. Prawdopodobnie dlatego, że spożyły już białko przed treningiem, w przeciwieństwie do koni z drugiej grupy, które dostawały suplement dopiero po zakończeniu pracy.
Jednak u koni otrzymujących suplement po treningu poziom aminokwasów wzrastał godzinę i trzy godziny po wysiłku – co zdaniem badaczy świadczy o powstaniu „puli aminokwasowej” dostępnej dokładnie wtedy, gdy mięśnie jej potrzebują. Tymczasem u koni suplementowanych podczas posiłków stężenie aminokwasów w tym czasie spadało.
Ponadto konie z grupy „po treningu” lepiej zatrzymywały azot, co sugeruje, że ich organizm miał białko i aminokwasy dostępne w odpowiednim czasie do naprawy i budowy białek mięśniowych.
W tej samej grupie odnotowano wyższy poziom kreatyniny (czyli potencjalnie większą masę mięśniową) i niższy poziom kinazy kreatynowej – co może świadczyć o mniejszych uszkodzeniach mięśni i lepszej regeneracji po wysiłku.
Wnioski praktyczne
Zebrane dane sugerują, że podanie wysokobiałkowego posiłku niedługo po wysiłku może:
-
zwiększyć poziom aminokwasów we krwi,
-
poprawić rozwój białek mięśniowych,
-
zmniejszyć uszkodzenia mięśni.
Jednak, jak zaznacza dr Graham-Thiers, zanim będzie można wydać jednoznaczne zalecenia dotyczące suplementacji, konieczne są dalsze badania.
„Idealnie byłoby podać niewielki posiłek wysokobiałkowy w bezpiecznym czasie po wysiłku” – powiedziała. – „Nie zawsze jest to jednak praktyczne. Dlatego zachęcam jeźdźców, by zwracali uwagę na odstęp czasu między karmieniem a treningiem – im dłuższy ten odstęp, tym ważniejsze może być podanie małego, wysokobiałkowego posiłku po zakończeniu pracy.

Dodatek Muscle Up Horse&Nature: Dodaj do koszyka!
-
Wysoka strawność dzięki mikronizowanemu ziarnu – przyswajalność na poziomie 95%.
-
Bogate źródło aminokwasów egzogennych niezbędnych do budowy masy.
-
Doskonałe wsparcie dla koni aktywnych w treningu oraz młodych, w okresie wzrostu.
Źródło:
Badanie pt. „Timing of feeding a protein supplement on nitrogen balance and plasma amino acids during exercise recovery in horses” zostało opublikowane w lipcu 2024 roku w czasopiśmie Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition.